Республикамыздың болашақтағы экономикалық дамуына əсер ететін 2009 жылдың ең елеулі оқиғаларының бірі , мемлекеттер басшыларының бірыңғай кедендік одаққа қатысу ұстанымдары мен талаптарын айқындайтын құжаттар пакетіне қол қоюы , ал 2012 жылға бірыңғай валютаны енгізумен байланысты Қазақстан Республикасы , Ресей жəне Белоруссияның бірыңғай экономикалық кеңістігін құру болып табылады .

Бұл өзгерістер отандық кəсіпорындардың экономикалық қатынастары мен қаржылық жай - күйіне жəне сəйкесінше зейнетақы қорларының салымшылары мен зейнетақы активтерінің иелері болып табылатын республика халқының еңбекке қабілетті бөлігінің жай - күйіне де елеулі əсер етеді .

Бұл жобаны табысты іске асыру жалпы ішкі өнімнің ( ЖІӨ ) өсімінің артуына əкеледі деген болжам бар . Мұнымен қатар , интеграция үрдісі саяси да , экономикалық сипаттағы жоғары тəуекелдерді жүктейді .

Даму стратегиясын айқындау кезінде Президенттің « Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері » Қазақстан халқына жолдауында қойылған міндеттеріне , оның ішінде зейнетақы қорлары үшін өзекті мəселе - өмір сапасын жақсарту жəне əлеуметтік қорғауға баса назар аудару керек .

Осыған байланысты , болашақта бүгінгі салымшыларға зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру үшін пайдаланылатын , зейнетақы активтерінің құны мен құндылығын сақтау мақсатымен оларды тиімді инвестициялық басқару - зейнетақы жүйесінің негізгі міндеті болып қала береді .

01.01.2010 жылғы жағдай бойынша , яғни Қазақстан зейнетақы жүйесі қызметінің 12 - жылдық кезеңінде зейнетақы қорларының саны 14 ұйымға дейін көбейді . Зейнетақы қорлары басқаратын жинақталған зейнетақы қаражатының көлемі 1,8 трлн . теңгеден асты . Əр жылдардағыжинақталған зейнетақы қаражатының жыл сайынғы өсу қарқыны 18- ден 40% құраған , бұл 30% деңгейіндегі орта жылдық өсімге сəйкеседі . Салымшылар саны 7,7 млн . адамнан асады . Оның ішінде , шамамен 72% төрт қордың салымшылары . Бұл қорлардың жинақталған зейнетақы қаражатының үлесі 71% құрайды .

« ГНПФ » ЖЗҚ » АҚ ( бұдан əрі – ГНПФ немесе Қор ) алғашқы қазақстандық қор болып табылады . Зейнетақы жүйесінің қалыптасу бастауында тұрып , ГНПФ бұл экономикалық өзара қарым - қатынастардың ерекшеліктерін елімізде алғашқылардың бірі болып басынан өткеріп , инфрақұрылымдық негізін қалаушылардың бірі ретінде танылды .

« Жалпыға ортақ қор » мəртебесін алып тастағаннан кейін , ГНПФ жаңадан құрылған зейнетақы қорларымен бірге зейнетақы жарналарын тарту мен зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру бойынша қызметін жалғастырып келеді .

Қабылданған стратегия жəне қалыпты - консервативті инвестициялық саясат, салымшылар саны мен жинақталған зейнетақы қаражатының көлемі жөнінен нарықта көшбасшы ретіндегі позицияны сақтауға себепші, сондай - ақ салымшылардың жинақталған зейнетақы қаражатының сақталуына мүмкіндік беретін инвестициялық кірістің қалыпты деңгейін қалыптастырады.

Орта мерзімді болашақта ГНПФ клиенттік базаның өсуін, инвестицияланатын зейнетақы активтерінің көлемдерінің, инвестициялық кірістің артуын жəне сəйкесінше капитализацияның артуын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін, Қазақстан үшін алдыңғы қатарлы жинақталған зейнетақы қаражатын жоспарлау мен қалыптастыру технологияларын пайдалана отырып салымшылармен жұмысты ұйымдастыруда жаңа əдістерді əзірлеу міндетін жүктейді.

Міндеті : ГНПФ – салымшылармен бірлесе отырып дəулетті зейнеткерліктің негізін қалайтын зейнетақы қоры.

Сипаты : ГНПФ - қаржылық жағынан табысты, жедел жəне тұрақты дамып келе жатқан зейнетақы қоры.

1. Стратегиялық мақсаттар

Клиенттер мен инвесторлар үшін тартымдылығын арттыруға бағытталған «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізгі стратегиялық мақсаты: Қызметімізде, оның сапалы көрсетілуіне баса назар аудару арқылы қаржылық жетістіктерге қол жеткізу.

Негізгі стратегиялық мақсаттың бөліктері ретінде қаржылық жəне сапалық сипаттағы міндеттер қабылданады .

1.1. Қордың капитализациясы мен зейнетақы активтерінің кірістілігін арттыру - қаржылық бағдар болып табылады.

1.2. Қызмет сапасына ұмтылыс, шынайы берілгендік - өз жұмысында коммуникацияның қазіргі заманғы жабдықтарын жəне ақпаратты өңдеу мен сақтаудың автоматтандырылған жүйелерін пайдаланатын жоғары білікті мамандардың Қор клиенттеріне мінсіз жəне уақытылы қызмет көрсетілуін ұйымдастыру арқылы көрінуге тиіс.

Шешілуі стратегиялық мақсаттардың табысты іске асырылуын қамтамасыз ететін міндеттер .

1. Сенімді зейнетақы қорының мəртебесін нығайту .

2. Зейнетақы активтері бойынша номиналдық кірістіліктің ең жоғары мүмкін

деңгейіне жету – инфляция деңгейінен асатын жинақталған зейнетақы қаражатының

өсуін қамтамасыз етуге арналған міндет .

3. Басқарудың транспарентті жүйелерін ендіруге – мүдделі тараптардың мүдделерін сақтау мақсатында қызмет нəтижелерін талдау жəне бизнес үдерістерді бақылау, тəуекелдерді басқару кіреді.

4. Қаржы кеңесшілерінің институтын құру – салымшылармен қарым - қатынастардың жаңа деңгейі мен сапасын қалыптастырады .

5. Материалдық жəне техникалық жағынан жабдықталған, салымшыларға қызмет көрсету орталықтарының желісін құру – қызметкерлерге эргономикалық еңбек жағдайын тудырып , жəне клиенттерге жайлы қызмет көрсете отырып, жұмыстарды жүзеге асырудың барлық кезеңдерінде қазіргі заманғы технологияларды пайдалану .

2. Стратегиялық талдау

2.1. ГНПФ сипаттамасы.

ГНПФ жүзеге асыратын қызмет, бірінші кезекте зейнетақы кірісінің жоғары деңгейін қамтамасыз ету арқылы көрінетін салымшылардың мұқтаждықтарын іске асыруға бағытталған. Бұдан келе, дамудың осы кезеңінде Қордың бағыты мен міндеті қалыптастырылды. Қор өзінің міндетін табысты іске асыру үшін бұдан бұрынқабылданған бағыттың жалғасы болып табылатын позициясын айқындап алды.

ГНПФ ұстанатын құндылықтар

Қол жетімділік: Филиалдар мен агенттік пункттердің тармақталған желісі Қазақстанның барлық өңірлеріндегі тұрғындарға зейнетақы қызметтерін көрсетуге мүмкіндік береді . Халықтың хабардарлығын арттыру мақсатында, зейнетақымен қамсыздандыру туралы сауалдарға жауап беретін, « жедел желі » жұмыс істейді.

Айқындылық: ГНПФ қызметін корпоративтік басқару стандартына сəйкес жүзеге асыратын , есептілігін қаржы есептілігінің халықаралық стандарттарына сəйкес жүзеге асыратын ұйым , үнемі өзінің ағымдағы қаржылық жағдайы туралы мəліметтерді бұқаралық ақпарат құралдарында жариялап отырады . Қордың бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен ынтымағы жарасқан, өз қызметінің нəтижелерін үнемі жариялап, зейнетақы нарығындағы оқиғаларға түсінік береді.

Ілгері дамуы: Алғашқы қазақстандық зейнетақы қоры . ГНПФ Қазақстан ұйымдарының ішінде алғашқылардың бірі болып ISO 9001:2000 халықаралық стандарт сəйкестілігіне растау алды . Қор өз қызметінде жинақталған зейнетақы қаражатын жоспарлау бойынша менеджер - қаржы кеңесшілерін дайындау бағдарламасын құруды жəне іске асыруды жоспарлауда.

C тратегиялық мақсатты таңдаған кезде негізгі ұстаным ретінде Қор акционерлері мен салымшыларының мүдделері ескерілді, бұл өз кезегінде қабылданған құндылықтарды, ал дəлірек корпоративтік басқару жүйесін дамыту мен жетілдіру қажеттілігін айқындайды; Қордың республиканың бар аймағына енуін қамтамасыз ететін қатысуды кеңейту; клиенттерге қызмет көрсету мен кеңес беруден бастап төлемді жүзеге асыру мен есепті деректерді дайындауға дейінгі жүзеге асырылатын бизнес - процесстердің əрбір кезеңіндегі жұмыс тиімділігін арттыру.

2.2. ГНПФ ағымдағы жағдайы.

2010 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша меншікті капитал 14 473 млн . теңгені құрады . Қордың меншікті капитал бойынша нарықтық үлесі 16,2% құрайды . Соңғы бес жыл ішінде ГНПФ меншікті капиталыныңқұны 6,4 есеге артты . МК орта жылдық өсім қарқыны 61% құрайды.

2007 жəне 2008 жылдардағы капитал кірістілігінің төмендеуі, жарғылық капиталдың ұлғаюымен жəне қаржы құралдарының құны мен кірістілігінің төмендеуімен байланысты , бұл жағдай 2009 жылы өзгерді жəне 2008 жылға қарағанда 12.2 пайыздық тармаққа өсуді көрсетті. Капитал кірістілігінің орта жылдық деңгейі 14% құрады.

2010 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ГНПФ жинақталған зейнетақы қаражатының құны 293,4 млрд. теңгені құрады . 2009 жыл үшін жинақталған зейнетақы қаражатының құны 19.5% өсті.

Соңғы 5 (бес) жыл ішінде жинақталған зейнетақы қаражатының көлемі бойынша Қордың нарықтық үлесі 2005 жылдың қорытындылары бойынша 19%-дан 2009 жылдың қорытындылары бойынша 15,8%- ға дейін төмендеу үрдісі орын алды. Дəл осы кезеңде ГНПФ салымшыларының саны 2,3 млн. адамнан 1,7 млн . дейін немесе 23,6% кеміді. 1 жеке зейнетақы шотындағы жинақталған зейнетақы қаражатының орташа сомасы 55 мың теңгеден 158 мың теңгеге дейін өсті.

3. Стратегиялық мақсаттарды ашу.

2010 жылға дейін «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ ұзақ мерзімді корпоративтік стратегия шеңберінде жоспарлы кезеңге қабылданған мақсаттар мен міндеттер , Қорды жетілдіру мен оның сапалы дамуына бағытталған.

ГНПФ ағымдағы жағдайын, сондай - ақ қазіргі қауіптерді ескере отырып, 2010-2012 жылдар аралығында қолда бар мүмкіндіктерді пайдалана отырып, алдыға қойған мақсаттарға жету көзделіп отыр. Көрсетілген орта мерзімді кезеңдегі жоспарланған іс - шараларды іске асыру нəтижесінде дамудың қаржылық жəне сапалы көрсеткіштеріне қол жеткізу жоспарланып отыр. Қордың 2010 – 2012 жылдарға даму стратегиясын іске асыру бойынша іс - шараларының егжей - тегжейлі жоспары 1- Қосымшада келтірілген .

3.1. Капитализация мен инвестициялық тартымдылығын арттыру.

Қордың капитализациясын жəне сəйкесінше инвестициялық тартымдылығының артуына зейнетақы активтері бойынша инвестициялық кіріс көлемі, сондай - ақ зейнетақы активтерінің басқаруындағы Қордың пайдасын есептеу кезінде негізгі болып табылатын мəндердің көлемі əсер етеді.

Осыған байланысты, алдағы кезеңде бар салымшыларды ұстап қалу мен жаңа салымшыларды тарту арқылы жинақталған зейнетақы қаражатының көлемін арттыру жоспарланып отыр . Сонымен қатар, зейнетақы активтерінің құнының артуына инвестициялық стратегия əсер етеді, оның мақсаты зейнетақы активтерінің номиналды инвестициялық кірістілігінің ең жоғары деңгейіне жету болып табылады .

3.2. Қызмет көрсету сапалылығына шынайы берілгендік, ұмтылыс.

Сапалық көрсеткіштерді дамыту - зейнетақымен қамсыздандыру қызметімен байланысты қызметтердің қосымша кешенін қатар алуға мүдделі салымшыларды ұстап қалу мен келуіне тікелей əсер ететін маңызды фактор болып табылады, осылайша клиенттерге қызмет көрсету форматы жетілдіріледі.

Сапалық дамуды сипаттайтын көрсеткіштер ішінде мыналар қаралады :

1) бизнес - процесстер мен ақпараттық жүйелердің қаржы нарығының жəне заңнамасының өзгеріп тұратын жағдайларына жедел түрде бейімделу;

2) жоғары білікті мамандардың клиенттерге қызмет көрсетуі;

3) зейнетақы реформасы мен зейнетақымен қамсыздандыру мəселелері бойынша халықпен ақпараттық - түсіндіру жұмысын жүзеге асыру;

4) Интернет арналары бойынша интерактивті қызмет көрсетуді қосқандағы, өзара əрекеттесудің кез келген мүмкін жəне қорғалған арналары арқылы қызмет көрсету;

5) қаржы нарығының қатысушыларымен, Қордың салымшылары мен қызметкерлерімен өзара əрекеттестікте əділдік жəне айқындылылық ұстанымдарына шынайы берілгендік, ұмтылыс.

Осылайша, Қордың қаржылық жағдайын дамытумен қатар , алдыға қойған мақсаттарды іске асыру, жинақталған зейнетақы қаражатын сақтауға, көбейтуге жəне оны төлеуге, сондай - ақ зейнетақымен қамсыздандырудың отандық жүйесін дамытуға бағытталған ұзақ мерзімді қарым - қатынастарды құру арқылы азаматтарды əлеуметтік қорғау мүддесіне арналады.

«ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ

Басқарма Төрайымы Медеушеева Д. Т.

PDF file